Thực tập lập trình cần chuẩn bị gì? Kinh nghiệm giúp sinh viên IT không “vỡ mộng” khi đi intern

1. Kiến thức Đây là điều tiên quyết bạn cần có khi tìm kiếm công việc. Kiến thức sẽ là yếu tố để nhà tuyển dụng nhìn nhận những yếu tố bên ngoài của bạn để xem xét bạn phù hợp không. Ví dụ bạn là lập trình PHP nhưng công ty bạn mong muốn làm thì lại tuyển Java thì bạn đã vào thế yếu rồi. Nhưng nếu như bạn chưa tích lũy đủ thì cũng đừng quá băn khoăn, bạn vẫn có cơ hội update kiến thức dần dần, miễn là trong chính bản thân bạn có động lực thúc đẩy bạn làm điều đó. 2. Ngoại ngữ Ngoại ngữ là một trong những yếu tố cần thiết đối với ngành IT ngoài kỹ năng chuyên môn. Hầu hết các tài liệu nghiên cứu về ngành IT đều bằng tiếng Anh, vì công nghệ nước ngoài đi trước chúng ta, công nghệ tại Việt Nam mới kế thừa và phát triển sau này nên tài liệu mang tiếng Việt khá ít mà thường biên dịch từ tài liệu nước ngoài. Nhưng việc biên dịch cũng có hạn chế vì người ta sẽ dịch dựa trên góc nhìn và độ hiểu của người dịch, có thể vô tình câu từ gây khó hiểu. Nên việc hiểu biết về tiếng Anh sẽ giúp bạn vừa hiểu tường tận kiến thức chuyên môn, vừa cải thiện khả năng tiếng Anh 3. Hồ sơ xin việc – CV Bạn đầu tư cho bản thân nhưng đó là những thứ vô hình, khó nhìn thấy, nhà tuyển dụng sẽ rất khó để biết bạn có gì trong mình nên hồ sơ xin việc là công cụ giúp bạn hữu hình hoá những cái bạn đang có, những cái bạn muốn show ra để thấy bạn là người phù hợp.  Tuỳ nơi mà có quy định riêng về hồ sơ xin việc khác nhau, nhưng cơ bản có những yếu tố sau đây: sơ yếu lý lịch, đơn xin việc, CV, giấy khám sức khỏe, bằng cấp – chứng chỉ.  Nhưng có lẽ điều bạn băn khoăn là không biết viết gì trong CV để phù hợp? Hiện tại trên mạng có rất nhiều template CV sẵn, tha hồ bạn lựa chọn, nhưng template chỉ là yếu tố phụ thôi, quan trọng là nội dung của CV. Để hết tất cả những project bạn từng tham gia vào trong CV, điều đó cũng được thôi nhưng quan trọng với mỗi project bạn học được gì. Nhà tuyển dụng khi nhìn vào những project bạn làm sẽ nghĩ bạn có kinh nghiệm và kỹ năng, và đó là điểm cộng so với những ứng viên khác. Nhưng điều quan trọng hơn là nhà tuyển dụng cần biết bạn học được điều gì với mỗi project. Có những bạn sinh viên tham gia project thì nhiều nhưng cuối cùng lại là “cái đầu rỗng”, đến khi hẹn ứng viên phỏng vấn mới phát hiện ra. Thế nên để tránh làm mất thời gian của nhau thì bạn nên ghi tóm tắt những điều mình làm và học được sau mỗi project, mô tả khái quát về dự án đó làm gì, công nghệ như thế nào, bạn thực hiện công việc chính gì trong project đó. 4. Chủ động trong mọi tình huống Khi gần ra trường hay trước học kỳ đi thực tập, các bạn nên dành ra một chút thời gian, chủ động đi tìm việc. Với sự phát triển của Internet hiện nay thì không quá khó khi tìm kiếm, chỉ cần search keyword một cách tối ưu sẽ giúp bạn tìm kiếm hiệu quả hơn, hoặc các bạn có thể lên các trang confession để hỏi các anh chị đi trước. Vậy chủ động tìm kiếm điều gì về công ty, nơi bạn muốn làm việc? Bạn nên tìm hiểu về văn hóa, chế độ đãi ngộ, tầm nhìn phát triển của công ty. Bạn so sánh các điều đó với career path của bạn, nếu phù hợp thì đó là nơi dành cho bạn. Ngoài ra, khi bạn tìm hiểu những thông tin trên từ trước, đó sẽ là điểm cộng khi bạn đi phỏng vấn. 5. Chuẩn bị thật kỹ trước buổi phỏng vấn Có người thì lo lắng quá trước khi đi phỏng vấn, có bạn thì lại không, nhưng lời khuyên mình dành cho các bạn là nên chuẩn bị kỹ trước cho buổi phỏng vấn. Vậy chuẩn bị gì, mong là một số lời khuyên bên dưới giúp ích cho bạn. - Ôn lại kiến thức mà phía nhà tuyển dụng yêu cầu, chúng được đề cập trong mô tả công việc. Bạn có thể tham khảo các câu hỏi mẫu, phổ biến mà tuyển dụng hay dùng, điều này sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin hơn, tránh bị lúng túng. - Chuẩn bị kỹ càng mọi hồ sơ cần thiết. - Tập thử trước gương hoặc soạn sẵn ra những câu hỏi, tự trả lời trước gương, chỉnh sửa tác phong, điều này giúp bạn tạo nên sự tự tin và cách nói chuyện thật tốt. Bài viết dựa trên góc nhìn của bản thân, nếu còn thiếu sót mong các bạn thông cảm và góp ý với mình nhé! Trở thành kỹ sư phần mềm thực tập không phải là điều quá xa vời nếu bạn có lộ trình rõ ràng và phương pháp học đúng. Việc tập trung vào nền tảng, luyện tập thực tế và chuẩn bị kỹ cho quá trình ứng tuyển sẽ giúp bạn rút ngắn thời gian đạt được mục tiêu.\ Thay vì mất nhiều thời gian thử sai, việc chuẩn bị trước thông qua các chương trình thực chiến như[ Internship OneConnect ](https://internship.rikkei.edu.vn/)sẽ giúp bạn đi nhanh hơn, tự tin hơn và sẵn sàng bước vào ngành IT một cách vững vàng. Hi vọng trong tương lai, bài viết sẽ góp phần giúp các bạn tự tin tiếp bước trên con đường lập nghiệp. *Cre: topdev.vn*

1. **Internship tại startup mang lại trải nghiệm thực tế nhanh và rộng** Startup thường có quy mô nhỏ, nhân sự ít nên thực tập sinh được tham gia trực tiếp vào nhiều công việc khác nhau thay vì chỉ quan sát. Bạn có thể được giao task thật, tham gia vào sản phẩm hoặc dự án cụ thể và học qua việc làm. Điều này giúp bạn phát triển nhanh cả về kỹ năng lẫn tư duy thực tế. Bên cạnh đó, môi trường startup thường cởi mở, linh hoạt và khuyến khích sáng tạo, giúp bạn dễ dàng thể hiện năng lực cá nhân. Tuy nhiên, hạn chế của startup là quy trình chưa hoàn thiện, thiếu hệ thống đào tạo bài bản và đôi khi bạn phải “tự bơi” trong nhiều tình huống. Công việc cũng có thể không rõ ràng, dễ bị đa nhiệm nếu bạn chưa xác định rõ định hướng nghề nghiệp. 2. **Internship tại tập đoàn lớn giúp xây nền tảng chuyên nghiệp** Ngược lại, các tập đoàn lớn thường có chương trình thực tập được thiết kế bài bản với mentor, lộ trình rõ ràng và quy trình làm việc chuyên nghiệp. Đây là môi trường lý tưởng để bạn hiểu cách vận hành của doanh nghiệp lớn, học được tác phong làm việc chuẩn và xây dựng nền tảng lâu dài cho sự nghiệp. Ngoài ra, việc thực tập tại các công ty lớn cũng giúp CV của bạn trở nên nổi bật hơn, đồng thời mang lại cơ hội kết nối với nhiều chuyên gia trong ngành. Tuy nhiên, hạn chế là công việc thường bị chia nhỏ, mang tính hỗ trợ và ít cơ hội thể hiện toàn diện năng lực cá nhân. Tính cạnh tranh trong môi trường này cũng cao hơn đáng kể. 3. **Không có lựa chọn “tốt nhất”, chỉ có lựa chọn phù hợp** Việc chọn startup hay tập đoàn lớn phụ thuộc vào mục tiêu cá nhân của bạn. Nếu bạn chưa rõ định hướng nghề nghiệp và muốn thử nhiều vai trò, startup sẽ là môi trường giúp bạn khám phá nhanh hơn. Ngược lại, nếu bạn muốn học chuyên sâu, làm việc theo quy trình chuẩn và xây dựng hồ sơ chuyên nghiệp, tập đoàn lớn sẽ là lựa chọn phù hợp hơn. Thực tế, nhiều người chọn bắt đầu tại tập đoàn lớn để xây nền tảng, sau đó chuyển sang startup để phát triển nhanh hơn. Ngược lại, cũng có người bắt đầu từ startup để tích lũy kinh nghiệm thực tế rồi chuyển sang môi trường lớn để ổn định và chuyên sâu hơn. 4. **Sai lầm của sinh viên khi chọn nơi thực tập** Nhiều sinh viên chọn internship dựa trên thương hiệu công ty hoặc mức trợ cấp mà bỏ qua yếu tố quan trọng nhất là trải nghiệm học được. Một số bạn vào startup nhưng không tận dụng cơ hội “làm thật”, trong khi nhiều bạn vào tập đoàn lớn lại chỉ dừng ở việc hỗ trợ mà không chủ động học thêm. Điều này khiến kỳ thực tập trở nên kém hiệu quả dù môi trường rất tốt. 5. **Vấn đề cốt lõi: bạn chưa sẵn sàng cho cả hai môi trường** Dù chọn startup hay tập đoàn lớn, một vấn đề chung của nhiều sinh viên IT là chưa có trải nghiệm thực tế. Bạn có thể biết code nhưng chưa từng làm dự án thật, chưa hiểu cách team vận hành và chưa quen với áp lực công việc. Điều này khiến nhiều bạn bị “shock” khi đi thực tập, mất thời gian thích nghi và không tận dụng được cơ hội phát triển. 6. **Giải pháp: chuẩn bị trước môi trường thực tế với Internship OneConnect** Thay vì phân vân nên chọn startup hay tập đoàn lớn, một hướng đi hiệu quả hơn là chuẩn bị trước năng lực để bạn có thể thích nghi tốt ở bất kỳ môi trường nào. Internship OneConnect là chương trình đào tạo thực chiến giúp sinh viên trải nghiệm cách làm việc như tại doanh nghiệp ngay từ khi còn học. Trong chương trình, bạn không chỉ học lý thuyết mà còn được làm dự án thật, làm việc theo quy trình Agile, có mentor hướng dẫn và rèn luyện kỹ năng teamwork. Nhờ đó, bạn hiểu rõ cách một team IT vận hành và sẵn sàng bước vào kỳ thực tập chính thức mà không bị bỡ ngỡ. 7. **Lợi thế khi đã có trải nghiệm trước khi đi intern** Khi đã từng trải nghiệm môi trường thực tế, bạn sẽ không còn quá quan trọng việc chọn startup hay tập đoàn lớn. Bạn có thể nhanh chóng thích nghi, hiểu công việc, giao tiếp tốt với team và chủ động hơn trong mọi tình huống. Đây chính là yếu tố giúp bạn nổi bật hơn so với phần lớn sinh viên chỉ học lý thuyết. **Kết luận**\ Startup và tập đoàn lớn đều là những môi trường tốt để bắt đầu sự nghiệp, nhưng mỗi nơi phù hợp với một mục tiêu khác nhau. Điều quan trọng không phải là bạn chọn đâu, mà là bạn đã sẵn sàng đến mức nào. Việc chuẩn bị trước thông qua các chương trình thực chiến như [Internship OneConnect](https://internship.rikkei.edu.vn/) sẽ giúp bạn tự tin bước vào bất kỳ môi trường nào và tận dụng tối đa cơ hội phát triển trong giai đoạn đầu sự nghiệp.

Hồi còn đi học, thú thật là đa số anh em chưa bao giờ biết cái mùi dự án bảo trì nó chua chát thế nào đâu. Cứ mỗi lần đến kỳ bài tập lớn hay đồ án môn học là anh em lại hò nhau: "Ê, làm cái mới đi!". Thế là lại bắt đầu từ git init, chọn cái framework nào đang hot nhất, thư viện nào đang trend nhất mà táng vào. Cảm giác mình như một vị thần sáng thế, xây mọi thứ từ con số 0, mình hiểu hết luồng, logic chạy mượt mà theo đúng ý mình. \ Đến lúc đi Intern hay làm Fresher, công ty cũng toàn "nuông chiều" bằng cách cho làm mấy cái dự án training hoặc module mới toanh với mấy công nghệ đời mới nhất. Lúc đó tôi còn tự tin lắm, cứ nghĩ đời Dev là những ngày tháng bay bổng với những dòng code đẹp như tranh vẽ.\ Nhưng đúng là đời không như mơ, cái ngày tôi bước vào dự án thực tế đầu tiên, mọi ảo tưởng tan vỡ hoàn toàn. Sếp giao cho tôi một con dự án đã chạy được... hơn chục năm với công nghệ đã quá cũ. Chắc anh em ở đây chưa bao giờ nghe đến Ext JS với Visual Basic là cái gì. Nói thật bây giờ có AI thì có thể đỡ hơn chứ trước khi có mấy con như Cursor thì thực sự chỉ biết khóc (Thậm chí có những lúc AI cũng k hiểu nổi dự án :)) ). Ngày đầu tiên clone cái repo về mà tôi loay hoay mất cả buổi sáng mà cũng không chạy lên được, phải nhờ anh chị trong dự án giúp đỡ vì phải có những "rule ngầm" của anh em trong dự án thì nó mới lên được, code thì khổng lồ đến mức mỗi lần mở file lên là cái VS Code nó muốn "đình công". Rồi còn vô số tình huống oái ăm khác như front end không tự update theo mình sửa realtime mà phải build lại, code sai cú pháp cũng không cảnh báo gì cho tới khi... đợi build xong, code thì có rất nhiều base, rất nhiều hàm có sẵn mà đôi khi cũng không biết được là nó có :)) We don't know what we don't know \ Kinh khủng nhất là khi tôi đi tìm tài liệu để đọc thì thường là không thể tìm thấy tài liệu ở đâu, được chỉnh sửa vô số lần, đôi khi thì chỉ nằm ở trong đầu của các tiền bối đã nghỉ. Câu trả lời mà tôi thường nhận được khi hỏi mọi người là "Đọc code đi em", ok fine, thế là phải đọc cả ngàn dòng với rất nhiều logic, gọi vào hàm này hàm kia, gọi vào lớp base lớp cha, mà đôi khi nhìn thế mà không phải thế, phải debug để xem luồng, khi debug thực ra lại có nhiều trường hợp mà ta không lường hết. \ Kỹ năng quan trọng nhất trong các dự án này là "Debug", điều mà được dạy rất ít khi học ở trường. Mỗi lần được giao fix một cái bug nhỏ xíu, tôi nín thở như đang gỡ bom. Sửa một dòng code ở đầu này, cứ nơm nớp lo nó sẽ "nổ" ở đầu kia của hệ thống. \ Giờ đây, khi đã ngồi ở vị trí PM, nhìn lại quãng thời gian "vật lộn" với đống legacy code đó, tôi mới thấy nó giá trị. Nó dạy tôi rằng code không chỉ để cho máy chạy, mà là để cho người khác đọc được. Nó dạy tôi cách tôn trọng những người đi trước, vì trong cái mớ "rác" mình đang dọn, có khi lại chứa đựng những giải pháp cực kỳ thông minh cho những bài toán kinh doanh thực tế mà sách vở không bao giờ dạy. \ Nên là anh em ạ, nếu có đang phải "đổ vỏ" hay dọn rác cho một dự án chục năm tuổi thì cũng đừng nản. Qua được cái ải đó thì sau này không có con "quái vật" nào làm khó được anh em mình nữa đâu. Có ai ở đây cũng từng làm "khảo cổ học" giống tôi không :))