3 khó khăn của sinh viên IT vừa học vừa làm và bí quyết có việc sớm

# **1. Những cái "Được" khi đi thực tập sớm** #### **Được trải nghiệm, kinh nghiệm làm việc thực tế** - Khi đi thực tập sớm bạn sẽ có trải nghiệm sớm hơn các bạn bè đồng trang lứa, bạn sẽ biết được môi trường làm việc ra sao, khác với trường học như nào. - Sẽ được tiếp xúc với các anh chị đi trước, những người có kỹ năng và kinh nghiệm làm việc, bạn sẽ được chỉ bảo và học hỏi rất nhiều từ họ. - Sẽ học được các kỹ năng mềm như việc giao tiếp trao đổi thông tin với mọi người, kỹ năng teamwork - Bạn sẽ có trách nhiệm với bản thân, với team, với dự án với công ty mình hơn #### **Được học và làm việc với các công nghệ mới, kiến thức mới** - Các bạn sẽ được học, được đào tạo hoặc đơn giản là bạn sẽ có được cái lộ trình rõ ràng để tự học các kiến thức mới, các công nghệ được sử dụng nhiều trong thực tế, bạn sẽ biết sâu hơn những kiến thức căn bản bạn học trên trường. - Bạn sẽ biết cách tự học hiệu quả hơn và quan trọng nữa là bạn biết search google và biết copy pate =)). #### **Học được cách giải quyết và chịu áp lực** - Sẽ có khoảng thời gian bạn vừa phải chạy deadline dự án, vừa phải thi ở trường, vừa phải làm bài tập lớn, mà còn phải thi lại học lại nữa . - Và 1 cái nữa bạn học được là cam chịu và chấp nhận, như việc bạn làm cả 1 tuần vật vã nhưng dự án thay đổi => và bạn sẽ làm lại từ đầu =)) - học được kỹ năng quản lý thời gian #### **Học hỏi nhiều hơn từ những người đi trước** - Bạn sẽ dễ dàng hỏi han những anh chị đi trước những người có kinh nghiệm hơn, khi làm việc thực tế mình nhận thấy việc những người nhiều tuổi hơn thường có xu hướng ngại hỏi những người ít tuổi hơn, Vì bạn là thực tập và ít tuổi hơn nên việc hỏi han nhưng người đi trước rất dễ dàng. #### **Làm đẹp CV** Có bao giờ bạn tự hỏi nhà tuyển dụng cần gì? Họ sẽ chọn sinh viên A với tấm bằng đại học loại giỏi nhưng phải đào tạo lại từ đầu hay sẽ tuyển sinh viên B có học lực không quá xuất sắc nhưng đã có kinh nghiệm thực tế từ trước?\ Các công ty dù lớn dù nhỏ họ vẫn mong chọn được một ứng viên có kinh nghiệm thực tế nhiều hơn là những ứng viên suốt ngày chỉ biết học và học.\ Chính vì vậy, việc đi thực tập sớm sẽ giúp bạn tích góp được những kinh nghiệm quý giá để đưa vào CV của mình và gây ấn tượng cho nhà tuyển dụng. #### **Được Tiền** Vâng, tất cả mọi người đều có mục đích đi làm để kiếm tiền, bạn sẽ kiếm được 1 khoản kha khá để trang trải giúp giảm gánh nặng của phụ huynh và mua nhưng thứ mình thích hay là đi đâu đó nữa. # **2. Những cái "Mất" khi đi thực tập sớm** #### **Thứ nhất là mất thời gian** Trung bình sinh viên sẽ học từ 4 -> 6h một ngày, nếu sáng đi thực tập thì chiều sẽ đi học trường và Tối về nhà lại bận bịu với kiến thức học trên lớp và Deadline treo trên đầu. Như vậy thì làm gì còn thời gian mà đi giao lưu, đàn đúm. bạn sẽ chẳng có nhiều thời gian để ngủ, chẳng có thời gian cho người yêu... mà làm gì có người yêu đâu mà lo =)) #### **Thứ hai là mất cân bằng việc học và làm** Khi bạn chưa quen với áp lực học tập trong một môi trường mới, bạn sẽ rất dễ mất cân bằng khi phải vừa học vừa làm. Điều này khá nguy hiểm vì nó có thể khiến cho kết quả học tập của bạn lao dốc, áp lực rồi chán nản, suy sụp... #### **Thứ ba là chưa chắc đã mở rộng được kiến thức của mình** Đi thực tập bạn có thể biết cách tự học, tự hoàn thiện bạn thân. Chính vì thế, việc bạn mất thời gian ngồi trên công ty nhưng có thu lại được kiến thức hay không còn tùy thuộc vào bạn. Đối với một số công ty bạn cũng có thể phải làm hầu hết là công việc bạn đã biết . Và việc phải tốn công sức làm công việc bạn đã biết thì bạn sẽ không còn thời gian để tìm tòi mở rộng kiến thức. Không có thời gian học thêm những thứ khác mà bạn thích vì bị vướng vào khá nhiều công việc. # **3. Làm cách nào để đi thực tập sớm** Hai phần trước mình đã nói về những cái được và mất rồi từ đó bạn có thể biết được có nên đi thực tập sớm không, Trước khi chọn đi thực tập thì bạn cũng nên cân nhắc về kiến thức của mình nếu chưa đủ kiến thức nền mọi thứ sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều khi các bạn đi thực tập trong lúc chưa được trang bị về kiến thức nền. Vì vậy các bạn cần chuẩn bị trước tâm lý rằng công việc sẽ không dễ dàng thậm chí đôi khi bạn sẽ thấy bản thân mình thật vô dụng. Tuy nhiên, khi bạn vượt qua được giai đoạn này, bạn sẽ có được những kiến thức thực tế quý giá hơn rất nhiều so với những lý thuyết suông từ sách vở. #### **Những kinh nghiệm để sv CNTT đi thực tập lập trình sớm** **1. Tập trung học những kiến thức nền** - Những năm đầu sinh viên bạn thường sẽ học từ 4->6h trên trường, thời gian còn lại bạn hay tập trung tự học những môn như tin căn bản, rồi lập trình căn bản, đi kèm với những môn trên trường sẽ bổ trợ kiến thức nền cho bạn như Toán cao cấp... - Thời gian này việc tự học tự tiếp thu kiến thức cũng khá chậm bạn có thể xem video hỏi nhưng anh chị đi trước hoặc có điều kiện thì nên đi học ở trung tâm, - Việc tự học rất quan trọng và hãy rèn luyện khả năng tự học (kỹ năng này rất rất quan trọng)\ **2. Đi sâu vào một ngôn ngữ và 1 hướng** - Khi đã học kha khá kiến thức nền thì bạn nên chọn theo một hướng học như web, app, addroid hay AI,ML. - Bạn nên chọn theo sâu 1 ngôn ngữ phù hợp với hướng đi trên nếu theo Web thì PHP, JAVA, C#... như mình cũng theo web và php sau này đi thực tập đi làm bạn sẽ học thêm những ngôn ngữ, những kiến thức khác nữa. - Theo một ngôn ngữ và học sâu hơn, học những thứ liên quan đến nó và hãy làm những bài tập lớn, những project nhỏ để thực hành và để khi đi phỏng vấn thực tập có cái để mà show. - Đi kèm với việc tự học ở trên thì bạn phải đảm bảo việc học ở trường nhé chứ học lại vài môn thì bạn chẳng có thời gian mà đi thực tập đâu, và vì kiến thức nền trên trường rất quan trọng cho sau này.\ **3 .Phỏng vấn thực tập** - Khi bạn đã cảm thấy đủ kiến thức nền để đi thực tập thì bạn có thể tìm hiều các công ty tuyển thực tập, có thể lên các trang mạng, hoặc qua bạn bè anh chị đi trước - Hãy tìm những công ty tuyển đúng vị trí và những thứ mình muốn theo muốn học ( Hãy hỏi rõ hơn về công việc bạn sẽ làm ) - Phỏng vấn: vì là phỏng vấn thực tập nên các yêu cầu cũng không khó lắm chủ yếu là kiến thức nền tảng , hãy tự tin lên và chia sẻ hết các thứ mình biết với người phỏng vấn, nếu bạn phù hợp sẽ được nhận hoặc không thì lại thử các chỗ khác - Và khi phỏng vấn có điều gì thắc mắc bạn cứ hỏi người tuyển dụng , trao đổi về công việc sắp tới, để tránh việc sau khi vào thực tập mà bạn lại làm những công việc khác với những gì bạn mong muốn ban đầu mà lại không mang lại nhiều kiến thức cho bạn. Trên đây là những kinh nghiệm bản thân mình rút ra sau thời **gian học->thực tập->đi làm chính thức** của mình, có thể nó không phù hợp với tất cả mọi người nhưng nó cũng là 1 nguồn để các bạn tham khảo. Cre: [viblo.asia](http://viblo.asia)

Kiến thức bạn đã học ở trường sẽ là nền tảng giúp bạn dễ dàng hơn trong quá trình tìm các công việc thực tập phù hợp với kỹ năng và cũng như ngôn ngữ mà mình học. Tuy chỉ là thực tập sinh những các nhà tuyển dụng vẫn có yếu cầu cơ bản về  kiến thức cũng như kỹ năng cơ bản của bạn về CNTT. Vậy [**thực tập ngành CNTT cần chuẩn bị kiến thức nào?**](https://hr1tech.com/vi/news/thuc-tap-nganh-cntt-can-chuan-bi-kien-thuc-nao-399.html) Giờ muốn đi thực tập hay làm fresher thôi thì ít nhất các bạn phải có những kiến thức nền tảng sau đây: - HTML chắc chắn rồi, một phần không thể thiếu phải có nó để code cái sườn cho trang web của các bạn chứ - CSS dĩ nhiên luôn không có nó sao mà làm giao diện đẹp được - Javascript phải có luôn để code các chức năng giao diện, tương tác, xử lý logic,…. - Javascript thuần(Vanilla Javascript) làm vẫn được hết nhưng thiếu nhiều thứ, nhiều vấn đề chưa được tối ưu cho nên lúc này những Javascript Frameworks, Libraries sinh ra để cứu rỗi, như React, Vue hay Angular thần thánh và vì thế hiện nay đa số các nhà tuyển dụng khi nào cũng yêu cầu 4 thứ này là HTML, CSS, JS và ít nhất 1 framework hoặc lib # **1. Thực trạng nhu cầu tuyển dụng ngành CNTT hiện nay** Đặc biệt hơn, những năm gần đây ngành CNTT rất hot và nhu cầu tuyển dụng ngày càng cao. Với đặc thù của ngành nên dù chỉ là thực tập sinh những các công ty vẫn yêu cầu các bạn sinh viên phải hiểu biết căn bản rất nhiều kiến thức để dễ dàng hơn trong quá trình học tập. Hơn nữa tỉ lệ cạnh tranh cũng rất cao khi số lượng sinh viên ngành CNTT ngày càng đông. Do đó đòi hỏi các bạn ngoài việc học ở trường thì phải cần tìm hiểu để trau dồi thêm kiến thức. # **2. Sinh viên ngành CNTT cần?** Tự học, mày mò hoặc bạn có thể tham gia các khóa học online/offline và hiện nay cũng có rất nhiều khóa học miễn phí trên các diễn đàn.   Các bạn không cần phải “Master” mà hãy nắm chắc nền tảng là có thể đi thực tập, thử việc, rồi va chạm thực tế vì va chạm thực tế sẽ giúp bạn lên trình rất nhanh, biết làm việc nhóm, biết bản thân còn thiếu cái gì để bổ sung, biết deadline, áp lực ra sao khi đi làm…. 4 điều trên thì HTML CSS học có thể sẽ nhanh rồi từ từ luyện thành thạo sau, đến JS thì phải nắm tốt để qua Framework học cho dễ hơn và lúc đó sẽ hiểu tại sao lại cần học cái này, cái nọ… Sẽ là một điểm cộng nếu các bạn nên làm các dự án cá nhân như cắt một giao diện nào đó với HTML CSS và JS, đỉnh hơn thì làm bằng Framework hoặc Library mà các bạn theo đuổi như React chẳng hạn. Làm nhiều dự án cá nhân rồi bỏ vào CV thì khi phỏng vấn nhà tuyển dụng sẽ tin tưởng bạn hơn là bạn không có cái gì ngoài thông tin của bạn. Ví dụ như: Làm một trang web xem phim, đọc truyện, nghe nhạc… Áp dụng toàn bộ kiến thức đã học vào, HTML CSS làm giao diện siêu đẹp, Javascript tương tác xử lý cực hay, rồi React tối ưu routing, components… làm ít mà chất lượng còn hơn làm nhiều mà không đảm bảo chất lượng. Nhưng phải biết và hiểu những thứ mình làm để lúc phỏng vấn mà tự tin trình bày. Rồi tìm hiểu các cách đưa lên mạng như  Vercel, Github Pages để có 1 đường dẫn hẳn hoi cho người dùng truy cập vào xem và đánh giá… Các bạn cứ mạnh dạn tự tin đi phỏng vấn, không đậu công ty này thì mình thử ở công ty khác. Đi phỏng vấn đúc kết được nhiều kinh nghiệm phỏng vấn luôn, và biết mình thiếu sót những gì để về bổ sung rất chi là hay. Có rất nhiều người chọn trải nghiệm bằng cách đi phỏng vấn để tìm ra điểm mạnh và điểm yếu của mình để cải thiện.  Cre: hr1tech

Đặt câu hỏi thông minh là một kỹ năng quan trọng trong buổi phỏng vấn IT. Nó thể hiện sự quan tâm, sự tò mò và khả năng tư duy phản biện của bạn. Đó cũng là cơ hội để bạn tìm hiểu thêm về công ty, vị trí ứng tuyển và cách bạn có thể phát triển trong đó. Vậy bạn đã biết đặt câu hỏi như thế nào để trở nên “đắt giá” hơn trong mắt nhà tuyển dụng chưa? Bài viết này sẽ tổng hợp các câu hỏi đó trong bài viết này! ## Vì sao đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng lại quan trọng? Việc đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng là một bước không thể bỏ qua trong quá trình phỏng vấn. Đây là cơ hội để bạn tìm hiểu rõ hơn về công việc mình sắp nhận cũng như thể hiện sự quan tâm của bạn cho nhà tuyển dụng thấy. Dưới đây là những lợi ích quan trọng của việc đặt câu hỏi cho nhà [tuyển dụng IT:](https://topdev.vn/viec-lam-it/) - **Tìm hiểu về văn hóa và quy trình làm việc của công ty:** Mặc dù thông tin về quy mô và sứ mệnh của công ty có thể tìm thấy trên internet, nhưng văn hóa và quy trình làm việc thực sự chỉ có thể hiểu rõ thông qua cuộc trò chuyện trực tiếp với những người đã từng làm việc tại công ty đó. - **Thể hiện sự quan tâm và tư duy phân tích:** Việc đặt những câu hỏi sâu sắc và hóc búa chứng tỏ rằng ứng viên đã nghiên cứu kỹ về môi trường làm việc mà họ đang tìm kiếm. Điều này cho thấy ứng viên đang tìm kiếm một môi trường phù hợp và không ngần ngại đầu tư thời gian vào quá trình tìm hiểu. - **Thể hiện sự quan tâm đến công ty và vị trí công việc:** Qua việc đặt câu hỏi, ứng viên có thể thể hiện sự quan tâm đến công ty và vị trí công việc, cũng như mong muốn tìm hiểu rõ hơn về chúng. Điều này cho thấy ứng viên là người chủ động và có mục tiêu trong việc xây dựng sự nghiệp. - **Đánh giá tính phù hợp của công việc:** Việc đặt câu hỏi cũng giúp ứng viên đánh giá xem công việc có phù hợp với mình không. Thông qua các câu trả lời của nhà tuyển dụng, ứng viên có thể đánh giá xem mình có đáp ứng được yêu cầu công việc không và liệu môi trường làm việc có phù hợp với mình không. ## Những điểm cần lưu ý khi đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT Khi đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT trong quá trình phỏng vấn, có một số điểm cần chú ý để đảm bảo câu hỏi của bạn mang lại thông tin cần thiết và thú vị: - **Tập trung vào thông tin không thể tìm thấy trên internet:** Hãy đặt câu hỏi về văn hóa tổ chức, quy trình làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp và các yếu tố không thể dễ dàng tìm kiếm trên internet. - **Tránh câu hỏi mà nhà tuyển dụng đã trả lời trong quá trình phỏng vấn:** Trước khi đặt câu hỏi, hãy đảm bảo rằng nội dung của câu hỏi không trùng lặp với thông tin đã được nhà tuyển dụng cung cấp trước đó. - **Tổ chức câu hỏi theo chủ đề:** Sắp xếp câu hỏi của bạn theo từng chủ đề như văn hóa tổ chức, công việc, phát triển nghề nghiệp để dễ dàng theo dõi và chắc chắn không bỏ sót thông tin quan trọng. - **Đặt câu hỏi mở để khuyến khích trao đổi:** Hãy tránh đặt câu hỏi đơn giản chỉ yêu cầu “có/không” và thay vào đó, sử dụng câu hỏi mở để khuyến khích cuộc trao đổi sâu hơn và phát triển ý kiến. - **Tôn trọng và chuyên nghiệp:** Hãy đặt câu hỏi một cách lịch sự, chuyên nghiệp và tránh những câu hỏi quá cá nhân hoặc không liên quan đến công việc. ## Tổng hợp các câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT Bạn có thể chia các câu hỏi thành **3 nhóm chính** để dễ nhớ, các nhóm câu hỏi bao gồm: câu hỏi về vị trí công việc, câu hỏi về công ty, câu hỏi về tiền lương phúc lợi. Tùy vào từng trường hợp mà bạn lựa chọn câu hỏi nào cho phù hợp. ### 1. Các câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT về vị trí công việc ***Kỹ năng và kinh nghiệm nào là quan trọng nhất để thành công ở vị trí này?*** > *Ứng viên nên hỏi câu này vì nó giúp họ hiểu rõ hơn về yêu cầu công việc và tập trung vào phát triển các kỹ năng quan trọng nhất để thành công. Đồng thời, câu hỏi này cũng giúp ứng viên xác định xem liệu họ phù hợp với vị trí và có đủ kỹ năng cần thiết hay không.* ***Quy trình làm việc cơ bản của vị trí này là như thế nào?*** Câu hỏi này giúp ứng viên hiểu rõ về quy trình làm việc hàng ngày và những nhiệm vụ cụ thể mà họ sẽ phải thực hiện. Điều này giúp ứng viên đảm bảo rằng họ có thể thích nghi và làm việc hiệu quả trong môi trường làm việc mới. ***Cơ hội thăng tiến của vị trí này như thế nào?*** Ứng viên nên hỏi câu này để hiểu rõ về cơ hội phát triển sự nghiệp trong công ty. Điều này giúp ứng viên có cái nhìn chi tiết về những bước tiến thị cụ thể mà họ có thể thực hiện để đạt được mục tiêu sự nghiệp của mình. Câu hỏi này cũng cho thấy ứng viên có sự quan tâm và động lực trong việc phát triển bản thân và gắn bó với công ty trong dài hạn. ***Team mà tôi sẽ làm việc cùng sẽ như thế nào?*** Câu hỏi này giúp ứng viên đảm bảo rằng họ có thể hòa nhập vào đội ngũ một cách dễ dàng và hiệu quả. Bên cạnh đó, hiểu về đội ngũ cũng giúp ứng viên đánh giá xem liệu họ sẽ có cơ hội học hỏi và phát triển từ các đồng nghiệp, cũng như khả năng làm việc hợp tác trong môi trường làm việc đó. **Một số câu hỏi quan trọng khác:** - Mục tiêu chính của vị trí này là gì? - Có thể mô tả một ngày làm việc điển hình cho vị trí này? - Vị trí này có thường xuyên phải làm việc ngoài giờ không? - Có những công cụ hoặc phần mềm nào mà tôi cần sử dụng cho vị trí này? - Công ty mang lại những cơ hội gì để nhân viên học hỏi những điều mới? ### 2. Các câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT về công ty ***Công ty đang hướng đến mục tiêu gì trong 5 năm tới?*** > *Ứng viên nên hỏi câu này để hiểu rõ về hướng phát triển và mục tiêu chiến lược của công ty trong tương lai. Điều này giúp ứng viên đánh giá được sự ổn định và tiềm năng phát triển của công ty, từ đó quyết định liệu họ có phù hợp với hướng đi và mục tiêu của công ty hay không* ***Cơ cấu tổ chức của công ty như thế nào?*** Việc hiểu cơ cấu tổ chức giúp ứng viên có cái nhìn tổng quan về cách mà công ty hoạt động và làm việc cùng nhau. Điều này có thể giúp ứng viên hiểu rõ về vai trò của mình trong tổ chức, cũng như khả năng tương tác và hợp tác với các bộ phận khác để đạt được mục tiêu công ty. ***Điều gì khiến anh/chị cảm thấy tự hào nhất khi làm việc tại đây?*** Ứng viên nên hỏi câu này để hiểu rõ về những điểm mạnh và giá trị của công ty từ góc nhìn của nhân viên. Câu hỏi này giúp ứng viên có cái nhìn sâu hơn về văn hóa tổ chức và cảm nhận về môi trường làm việc. **Một số câu hỏi quan trọng khác:** - Công ty có những hoạt động nào để gắn kết các thành viên trong công ty? - Có thể chia sẻ thêm về những dự án trọng điểm của công ty trong năm nay? - Bạn có thể chia sẻ thêm về những điểm mạnh của công ty so với những công ty khác? ### Các câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT về tiền lương và phúc lợi ***Chính sách tăng lương và thưởng cho nhân viên như thế nào?*** Câu hỏi này giúp ứng viên có cái nhìn tổng quan về cách thức công ty đánh giá và đề xuất việc tăng lương và thưởng, từ đó giúp ứng viên quyết định liệu công ty có cung cấp một môi trường công bằng và khuyến khích phát triển cá nhân hay không. Đồng thời, thông tin này cũng giúp ứng viên định hình kế hoạch sự nghiệp và tài chính của mình khi làm việc tại công ty. ***Công ty có những chính sách phúc lợi nào?*** Phúc lợi ở mỗi công ty sẽ khác nhau, câu hỏi này giúp ứng viên có cái nhìn tổng quan về các lợi ích và dịch vụ mà họ có thể nhận được khi làm việc tại công ty. Thông tin về các chính sách phúc lợi như bảo hiểm, hỗ trợ sức khỏe, chăm sóc sức khỏe tinh thần, nghỉ phép, và các chương trình phát triển cá nhân có thể giúp ứng viên đánh giá xem công ty có quan tâm và đầu tư vào nhân viên của mình không. **Một số câu hỏi quan trọng khác:** - Có những yếu tố nào ảnh hưởng đến mức lương của vị trí này? - Có những tiêu chí nào để được thưởng? - Công ty có hỗ trợ chi phí cho nhân viên tham gia các khóa học hay hội thảo chuyên ngành? ### 4. Các câu hỏi liên quan khác - Anh/chị có thể cho em xin góp ý về [CV xin việc](https://topdev.vn/blog/cach-viet-cv-xin-viec-it-cho-nguoi-chua-co-kinh-nghiem/) của em không? - Điều gì trong CV của em khiến Anh/Chị cảm thấy thích nhất? - Bước tiếp theo trong quy trình phỏng vấn này là gì? - Bao lâu tôi sẽ nhận được kết quả phỏng vấn? - Nếu trúng tuyển, tôi có thể bắt đầu công việc vào thời gian nào? ## Tóm lại Trong một buổi phỏng vấn, việc ứng viên đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng không chỉ là cơ hội để bạn hiểu rõ hơn về vị trí công việc và công ty mà họ sẽ làm việc, mà còn là cơ hội để thể hiện sự quan tâm và mong muốn phát triển bản thân. Bằng cách đặt những câu hỏi thông minh và sâu sắc, ứng viên có thể thu thập thông tin quan trọng, đánh giá tính phù hợp của mình với vị trí, và xác định được cơ hội phát triển sự nghiệp trong công ty. ***Tóm lại, bài viết này đã tổng hợp khá đầy đủ các câu hỏi cho nhà tuyển dụng IT giúp bạn tự tin và có sự chuẩn bị sẵn sàng trong buổi phỏng vấn. Hãy lưu ý chọn lọc những điều quan trọng nhất để hỏi, nắm bắt cơ hội để có được công việc mơ ước bạn nhé!*** Cre: Topdev